Overzicht
Laat iemand een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen na en is er geen testament dat het anders regelt, dan geldt de wettelijke verdeling. De langstlevende partner krijgt alle goederen; de kinderen krijgen een niet-opeisbare vordering ter grootte van hun erfdeel. Zo blijft de partner verzorgd achter. Wie er erft als er geen partner of geen kinderen zijn, leest u in geen testament: wie erft er? Dit artikel legt de wettelijke verdeling uit en laat zien wanneer een testament tóch zinvol is.
Belangrijkste punten
- Laat de overledene een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen na, dan geldt zonder testament automatisch de wettelijke verdeling.
- De langstlevende partner krijgt alle goederen.
- De kinderen krijgen een vordering die pas later (meestal bij overlijden van de partner) opeisbaar is.
- Een ongehuwde partner zonder testament erft niets.
- Een testament kan afwijken van deze standaardregeling.
Wie erft volgens de wet?
Zonder testament erven de partner (echtgenoot of geregistreerd partner) en de kinderen samen, ieder een gelijk deel. Maar door de wettelijke verdeling krijgt de partner de feitelijke beschikking over alle goederen, zodat die ongestoord verder kan leven.
Wat krijgen de kinderen?
De kinderen krijgen hun erfdeel als een niet-opeisbare geldvordering op de langstlevende. Die vordering wordt in de regel pas opeisbaar bij het overlijden van de partner (of bij faillissement/schuldsanering). De kinderen betalen wel meteen erfbelasting over hun deel, ook al krijgen ze het nog niet in handen.
En een ongehuwde partner?
Hier zit een belangrijke valkuil: een samenwonende partner zonder huwelijk, geregistreerd partnerschap of testament erft volgens de wet niets. Wilt u uw partner verzorgd achterlaten, dan is een testament noodzakelijk. Of uw partner daarna als partner telt voor de erfbelasting, staat in erfbelasting bij samenwonen zonder samenlevingscontract.
Wettelijke verdeling of testament?
Een testament kan zinvol zijn om:
- een ongehuwde partner te laten erven;
- af te wijken van de standaard (bijvoorbeeld een tweetrapstestament);
- de erfbelasting te beperken, zie erfbelasting voor de partner;
- rekening te houden met de legitieme portie van kinderen, zie legitieme portie.
Begrippenlijst
- Wettelijke verdeling: de standaardregeling als de overledene een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen nalaat en geen testament het anders regelt.
- Niet-opeisbare vordering: het erfdeel van de kinderen dat pas later wordt uitgekeerd.
- Langstlevende: de overgebleven partner.
- Geregistreerd partnerschap: wettelijk gelijkgesteld aan het huwelijk voor het erfrecht.
Veelgestelde vragen
Wat is de wettelijke verdeling?
De standaardregeling als er een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen zijn en geen testament: de partner krijgt alle goederen, de kinderen een niet-opeisbare vordering.
Wat krijgt de partner zonder testament?
In de regel alle goederen van de nalatenschap, zodat hij of zij verzorgd achterblijft.
Krijgen de kinderen meteen hun erfdeel?
Nee, ze krijgen een vordering die meestal pas opeisbaar is bij overlijden van de partner; wel betalen ze direct erfbelasting.
Erft een samenwonende partner zonder testament?
Nee. Zonder huwelijk, geregistreerd partnerschap of testament erft een samenwonende partner niets.
Wanneer is een testament beter?
Bij ongehuwd samenwonen, om af te wijken van de standaard of om erfbelasting te beperken.
Bronnen
Officiële bronnen bij dit artikel, geraadpleegd in oktober 2026:
- Rijksoverheid: Wat is de wettelijke verdeling bij erfrecht?
- Burgerlijk Wetboek Boek 4, artikel 13
- Belastingdienst: Wat is de wettelijke verdeling?
Geef een reactie