Erfbelasting in Nederland: hoe het werkt (complete uitleg)

Overzicht

Erfbelasting is de belasting die u betaalt over wat u uit een erfenis ontvangt. Hoeveel u betaalt, hangt af van twee dingen: hoeveel u erft en wat uw relatie tot de overledene was. Partners en kinderen hebben hoge vrijstellingen en lage tarieven; verdere familie en derden betalen meer. In dit artikel leest u hoe de erfbelasting is opgebouwd, welke vrijstellingen en tarieven gelden, hoe de aangifte werkt, en waarom de WOZ-waarde belangrijk is als er een woning bij zit.

Belangrijkste punten

  • Erfbelasting wordt geheven over uw aandeel in de nalatenschap, ná aftrek van de vrijstelling.
  • Het tarief en de vrijstelling hangen af van uw relatie tot de overledene.
  • Partners en kinderen betalen het laagste tarief; kleinkinderen en derden meer.
  • De aangifte erfbelasting moet bij een overlijden vanaf 1 januari 2026 doorgaans binnen twintig maanden na het overlijden binnen zijn; bij eerdere overlijdens binnen acht maanden.
  • Erft u een woning, dan telt de WOZ-waarde als grondslag. Een te hoge WOZ kost u geld.

Wat is erfbelasting?

Erfbelasting (vroeger "successierecht") is een belasting op vermogen dat overgaat door overlijden. Niet de nalatenschap als geheel wordt belast, maar wat iedere erfgenaam afzonderlijk ontvangt. Erft u samen met twee anderen een gelijk deel, dan betaalt elk over het eigen deel, met de eigen vrijstelling en het eigen tarief.

Erfbelasting in Nederland: hoe het werkt (complete uitleg)

Wie betaalt erfbelasting?

Iedere erfgenaam die meer ontvangt dan zijn of haar vrijstelling, betaalt erfbelasting. Of u erfgenaam bent, volgt uit het testament of, als er geen testament is, uit de wettelijke verdeling. Ook een legaat (een specifiek nagelaten bedrag of voorwerp) kan belast zijn.

Vrijstellingen: een deel blijft onbelast

Iedere erfgenaam heeft een vrijstelling: tot dat bedrag betaalt u geen erfbelasting. De hoogte verschilt sterk per relatie. Indicatief voor 2026 (controleer de exacte bedragen op belastingdienst.nl, want ze worden jaarlijks aangepast):

Erfgenaam Vrijstelling 2026*
Partner €828.035 (hoogste vrijstelling)
Kind / kleinkind €26.230
Ouder €62.110
Overige erfgenamen €2.769

*Bedragen zijn richtinggevend en wijzigen jaarlijks. Raadpleeg altijd de actuele bedragen bij de Belastingdienst.

Tarieven: hoe verder weg, hoe hoger

Over het deel boven de vrijstelling geldt een tarief in twee schijven. Indicatief voor 2026:

Erfgenaam Tarief schijf 1 Tarief schijf 2
Partner / kind 10% 20%
Kleinkind 18% 36%
Overige erfgenaam 30% 40%

De tweede (hogere) schijf geldt over het deel boven €158.669 (2026). Ook deze tarieven en de drempel controleert u op belastingdienst.nl.

Aangifte erfbelasting

Voor een nalatenschap moet aangifte erfbelasting worden gedaan, bij een overlijden vanaf 1 januari 2026 doorgaans binnen twintig maanden na het overlijden. Bij overlijdens vóór die datum geldt een termijn van acht maanden. De Belastingdienst stuurt hiervoor meestal een uitnodiging. Wordt de aangifte te laat gedaan, dan kan een boete of belastingrente volgen. Zorg dus dat de waardering van alle bezittingen (geld, beleggingen, en eventueel een woning) op tijd rond is.

Tot welke datum heeft u in uw situatie de tijd? Vul de datum van overlijden in bij de termijnenplanner. U ziet dan de aangifte erfbelasting en de andere termijnen na een overlijden op een rij, met de datum erbij.

De rol van de WOZ-waarde bij een woning

Zit er een woning in de nalatenschap, dan wordt die voor de erfbelasting niet getaxeerd op marktwaarde, maar gewaardeerd op de WOZ-waarde. Dat maakt de WOZ-waarde direct bepalend voor uw aanslag: staat die te hoog, dan betaalt u te veel. U mag bovendien kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden en het jaar daarna.

Lees hier verder over erfbelasting over een woning en over hoe een te hoge WOZ-waarde uw erfbelasting beïnvloedt.

Begrippenlijst

  • Erfbelasting: belasting over wat een erfgenaam uit een nalatenschap ontvangt.
  • Vrijstelling: het bedrag dat onbelast blijft; verschilt per relatie tot de overledene.
  • Nalatenschap: het geheel van bezittingen en schulden dat iemand nalaat.
  • Legaat: een specifiek bij testament nagelaten bedrag of voorwerp.
  • WOZ-waarde: de gemeentelijke waarde van een woning, grondslag voor de erfbelasting.

Veelgestelde vragen

Wie moet erfbelasting betalen?

Iedere erfgenaam die meer ontvangt dan zijn of haar vrijstelling. Het bedrag en tarief hangen af van de relatie tot de overledene.

Hoeveel erfbelasting betaal ik?

Over het deel boven uw vrijstelling betaalt u 10–20% (partner/kind), 18–36% (kleinkind) of 30–40% (overige erfgenamen). Controleer de actuele bedragen bij de Belastingdienst.

Wanneer moet de aangifte erfbelasting binnen zijn?

Bij een overlijden vanaf 1 januari 2026 meestal binnen twintig maanden na het overlijden. Bij eerdere overlijdens was dat acht maanden.

Hoe wordt een geërfde woning gewaardeerd?

Op de WOZ-waarde, niet op de marktwaarde. U mag kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden en het jaar daarna.

Kan ik erfbelasting verlagen?

Onder meer door een te hoge WOZ-waarde van een geërfde woning aan te vechten, waardoor de grondslag (en dus de belasting) daalt.

Bronnen

Officiële bronnen bij dit artikel, geraadpleegd in oktober 2026:


Dit artikel is informatief bedoeld en geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Bedragen zijn indicatief en gelden voor het genoemde jaar. Raadpleeg zo nodig een notaris of adviseur.


4 reacties op “Erfbelasting in Nederland: hoe het werkt (complete uitleg)”

  1. M.M.T.Eijkenboom avatar
    M.M.T.Eijkenboom

    Als er door nalatenschap een geldbedrag is geschonken en daarover is erfbelasting betaald, dan betaal je daar in de jaren erna toch ook geen bedrag meer aan de belastingdienst ?

    1. Redactie Erfenis.nl avatar

      Als je door een nalatenschap een geldbedrag erft en daarover is erfbelasting betaald, dan betaal je niet ieder jaar opnieuw erfbelasting over datzelfde bedrag.

      Maar let op: het bedrag telt daarna wél mee als jouw vermogen in box 3.

      Dus praktisch:

      1. Erfbelasting
      Eenmalig.
      Je betaalt erfbelasting over de verkrijging uit de erfenis. Daarna niet opnieuw.

      2. Box 3 vermogensbelasting
      Als je dat geld daarna nog op je rekening, spaarrekening, beleggingen of crypto hebt staan, telt het mee in je vermogen per 1 januari van elk jaar.

      Dan kan het zijn dat je over je totale vermogen box 3-belasting betaalt, afhankelijk van:

      hoeveel vermogen je totaal hebt;
      de vrijstelling in box 3;
      of het geld op een bankrekening staat of belegd is;
      of je schulden hebt die meetellen.

      Simpel voorbeeld:

      Je erft €100.000.
      Daarover betaal je erfbelasting. Klaar.

      Maar staat die €100.000 het jaar erna nog op je rekening, dan zegt de Belastingdienst:
      “Dat is nu gewoon vermogen van jou.”

      Dan betaal je dus geen erfbelasting meer, maar mogelijk wel box 3-belasting.

      Dus de scherpe conclusie:

      Erfbelasting = eenmalige entreeprijs.
      Box 3 = jaarlijkse parkeerbelasting op je vermogen.

  2. W.B.M. van Hoek avatar
    W.B.M. van Hoek

    1. Waarom moeten kinderen bij het overlijden van de vader erf-belasting betalen over zogenaamde “verkrijging” van het huis terwijl de moeder gewoon nog leeft en in het huis blijft wonen ?
    2. Moeten kinderen zo’n zelfde aanslag straks nogmaals betalen bij het overlijden van de moeder ?

    1. Redactie Erfenis.nl avatar

      Goedendag,

      Dank voor uw vragen. Bij de wettelijke verdeling (geen testament, of een testament dat de wet volgt) erven de kinderen niet het huis zelf. De moeder krijgt alle bezittingen, en ieder kind krijgt een geldvordering op haar ter grootte van zijn erfdeel, in beginsel pas opeisbaar als zij overlijdt. De erfbelasting heft over wat iemand krachtens erfrecht verkrijgt, en die vordering is zo’n verkrijging. Daarom komt de aanslag al bij het eerste overlijden. De woning telt daarbij mee voor de WOZ-waarde; bij een gemeenschap van goederen valt in beginsel alleen de helft van de woning in de nalatenschap van de vader. Ieder kind heeft een vrijstelling (2026 indicatief EUR 26.230), en de erfbelasting die op de kinderen rust hoort bij de schulden van de nalatenschap, die bij de wettelijke verdeling voor rekening van de langstlevende komen.

      Bij het overlijden van de moeder betalen de kinderen niet opnieuw over hetzelfde. Hun vordering is dan een schuld in haar nalatenschap en gaat eraf voordat wordt bepaald wat zij van haar erven. Wel volgt er een nieuwe aanslag over wat de moeder zelf nalaat, met opnieuw een vrijstelling per kind. Het deel van de vader en het deel van de moeder worden zo elk één keer belast. Een testament met vruchtgebruik of een tweetrapsmaking, of een afgesproken rente over de vordering, kan dat beeld veranderen.

      Meer hierover leest u in ons artikel over erfbelasting over een kindsdeel dat u nog niet krijgt (erfenis.nl/erfbelasting-kindsdeel-niet-uitbetaald). U ontvangt dit antwoord ook per e-mail.

      Deze informatie is algemeen bedoeld en is geen fiscaal of juridisch advies; bedragen zijn indicatief voor 2026. Raadpleeg zo nodig een notaris of adviseur.

      Met een rustige groet,
      Team Erfslim / erfenis.nl

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *