Erfenis en de eigen bijdrage Wlz: wat verandert er?

Overzicht

Ontvangt u zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) en erft u iets, dan kan uw eigen bijdrage omhoog gaan. Niet meteen, maar met vertraging: het CAK rekent met uw vermogen van twee jaar eerder. Erft u een woning die u niet zelf bewoont, dan telt die mee tegen de WOZ-waarde. Staat die te hoog, dan betaalt u dus op twee plaatsen te veel.

Belangrijkste punten

Het CAK stelt de eigen bijdrage vast op basis van uw inkomen plus een deel van uw vermogen.
Van het vermogen boven het toetsbedrag telt 4 procent mee als extra inkomen. Dat heet de vermogensinkomensbijtelling.
Het CAK gebruikt een peiljaar van twee jaar eerder. Een erfenis van nu werkt dus pas over twee jaar door.
Een geërfde woning waarin u niet zelf woont valt in box 3 en telt mee tegen de WOZ-waarde.
De woning waarin u zelf woont en die uw eigendom is, valt in box 1 en telt in beginsel niet mee.

Hoe het CAK rekent

Wie zorg krijgt vanuit de Wlz, bijvoorbeeld in een verpleeghuis of via een volledig pakket thuis, betaalt een eigen bijdrage. Die bijdrage is inkomensafhankelijk, maar niet alleen inkomensafhankelijk. Het CAK kijkt naar het bijdrageplichtig inkomen: uw inkomen plus een opslag voor vermogen.

Die opslag werkt zo. Van uw vermogen boven een toetsbedrag telt het CAK 4 procent op bij uw inkomen. Voor 2026 is dat toetsbedrag indicatief EUR 36.952 voor een alleenstaande en EUR 73.904 voor partners samen. Bedragen worden jaarlijks aangepast; controleer ze op hetcak.nl.

Let op dat dit toetsbedrag lager is dan het heffingsvrij vermogen in box 3, dat voor 2026 indicatief EUR 59.357 is zonder fiscale partner en EUR 118.714 met fiscale partner. U kunt dus over box 3 geen belasting betalen en tegelijk toch een hogere eigen bijdrage krijgen. Dat verschil verrast veel mensen.

De vertraging van twee jaar

Dit is het onderdeel dat in de praktijk de meeste verwarring geeft. Het CAK rekent met gegevens van de Belastingdienst, en die zijn per definitie achterlopend. Voor de eigen bijdrage in 2026 wordt in beginsel gekeken naar het vermogen op de peildatum in 2024.

Twee gevolgen, en ze wijzen allebei dezelfde kant op:

Een erfenis werkt vertraagd door. Erft u in 2026, dan ziet u dat meestal pas terug in de eigen bijdrage over 2028. Dat geeft ruimte om u voor te bereiden, maar het betekent ook dat de rekening komt op een moment dat het geld allang is uitgegeven of verdeeld.
Een gedaald vermogen werkt ook vertraagd door. Is de erfenis inmiddels verdeeld of de woning verkocht, dan daalt de bijdrage niet meteen mee.

Klopt er iets niet, of is uw situatie ingrijpend veranderd, dan kunt u het CAK vragen om een herziening of een actuele peiling. Neem daarvoor contact op met het CAK; de voorwaarden verschillen per situatie.

Waarom een geërfde woning zo zwaar weegt

Voor de vermogenstoets telt het vermogen in box 3 van de inkomstenbelasting. Daar zit een onderscheid dat veel uitmaakt:

De woning waarin u zelf woont en die uw eigendom is, valt in box 1. Die telt in beginsel niet mee voor de vermogensinkomensbijtelling.
Een woning die u erft en niet zelf bewoont, bijvoorbeeld het ouderlijk huis dat nog te koop staat, valt in box 3. Die telt wél mee.

En in box 3 wordt een woning gewaardeerd op de WOZ-waarde, niet op de verkoopprijs en niet op een taxatie. Hoe dat precies werkt en welke peildatum geldt, staat in een geërfd huis aangeven in box 3.

Daarmee ontstaat een situatie die zelden wordt uitgelegd: dezelfde WOZ-waarde bepaalt uw aanslag erfbelasting én, via box 3, uw eigen bijdrage voor zorg. Een te hoge WOZ-waarde kost u dan twee keer.

Stel dat u samen met een broer een woning erft met een WOZ-waarde van EUR 400.000. Uw aandeel is EUR 200.000. Ligt uw vermogen daarmee EUR 180.000 boven het toetsbedrag, dan telt het CAK indicatief 4 procent daarvan, dus ongeveer EUR 7.200, bij uw inkomen op. Zou de WOZ-waarde na een geslaagd bezwaar EUR 40.000 lager uitvallen, dan daalt uw aandeel met EUR 20.000 en de bijtelling met ongeveer EUR 800.

Dit voorbeeld is illustratief en vereenvoudigd. Wat dat concreet voor uw bijdrage betekent, hangt af van uw inkomen, uw situatie en de geldende maxima. Het CAK heeft daarvoor een rekenhulp.

Wat u kunt doen

Controleer de WOZ-waarde. Dit is de enige post in het rijtje die u zelf kunt aanvechten. De gemeente stelt de waarde modelmatig vast en weet meestal niets van achterstallig onderhoud, een ongunstige ligging of gebreken. Hoe de WOZ-waarde doorwerkt in de erfbelasting leest u in WOZ-waarde en erfbelasting; het stappenplan voor bezwaar staat in erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar. Bezwaar moet in beginsel binnen zes weken na de dagtekening van de beschikking worden ingediend. Dit kan per situatie verschillen.

Houd rekening met de vertraging. Reserveer waar mogelijk een deel van de erfenis voor de hogere bijdrage die over twee jaar kan volgen. Dat voorkomt een onaangename verrassing.

Meld wijzigingen. Verandert uw situatie ingrijpend, neem dan contact op met het CAK. Wacht niet tot de jaarafrekening.

Kijk breder dan de zorgbijdrage. Een erfenis raakt ook toeslagen en sommige uitkeringen, met eigen peildatums en grenzen. Dat staat in de gevolgen van een erfenis voor toeslagen en uitkeringen.

Een erfenis verwerpen om een hogere bijdrage te voorkomen klinkt logisch, maar is dat zelden: u geeft dan een bedrag op dat vrijwel altijd groter is dan wat u aan bijdrage bespaart, en verwerpen is in beginsel definitief. Wat verwerpen inhoudt, leest u in erfenis verwerpen. Laat zo'n beslissing altijd eerst doorrekenen door een adviseur.

Voor de eigen bijdrage in de Wmo geldt een ander stelsel dan in de Wlz. Informeer daarvoor bij uw gemeente.

Liever laten beoordelen?

Erfslim beoordeelt de WOZ-waarde van een geërfde woning en voert zo nodig het bezwaar, op basis van no cure, no pay. Slaagt het bezwaar niet, dan betaalt u niets. De voorwaarden staan in WOZ-bezwaar op basis van no cure, no pay. Een uitkomst is nooit gegarandeerd. Het stappenplan voor de afwikkeling zelf staat in nalatenschap afwikkelen, en de uitleg over de belasting in erfbelasting.

Begrippenlijst

CAK: de organisatie die de eigen bijdrage voor zorg berekent en int.
Wlz: de Wet langdurige zorg, voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben.
Bijdrageplichtig inkomen: het inkomen waarover het CAK de eigen bijdrage berekent, inclusief de bijtelling voor vermogen.
Vermogensinkomensbijtelling: het deel van uw vermogen, in beginsel 4 procent boven het toetsbedrag, dat als inkomen meetelt.
Peiljaar: het jaar waarvan de gegevens worden gebruikt, in beginsel twee jaar voor het jaar van de bijdrage.

Veelgestelde vragen

Gaat mijn eigen bijdrage meteen omhoog na een erfenis?

In beginsel niet. Het CAK rekent met gegevens van twee jaar eerder, dus het effect komt later.

Telt het geërfde huis mee als het nog niet verkocht is?

Als u er zelf niet woont, valt uw aandeel in box 3 en telt het mee tegen de WOZ-waarde. Zie een geërfd huis aangeven in box 3.

Telt mijn eigen koopwoning mee?

De woning waarin u zelf woont en die uw eigendom is valt in box 1 en telt in beginsel niet mee voor deze bijtelling.

Kan ik de WOZ-waarde laten verlagen?

U kunt bezwaar maken tegen de WOZ-beschikking. Een lagere waarde werkt door in de erfbelasting én in box 3. Zie erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar.

Waar vind ik de exacte bedragen?

Op hetcak.nl staan de actuele toetsbedragen en een rekenhulp voor uw eigen situatie.

Dit artikel is informatief bedoeld en houdt geen fiscaal, juridisch of zorgadvies in. Regels rond de eigen bijdrage verschillen per regeling en per situatie. Bedragen zijn indicatief voor 2026 en worden jaarlijks aangepast; verifieer ze zo nodig op hetcak.nl en belastingdienst.nl. Neem voor uw eigen bijdrage contact op met het CAK en raadpleeg bij twijfel een notaris of adviseur.

Bronnen

Officiële bronnen bij dit artikel, geraadpleegd in oktober 2026: