Overzicht

Na het overlijden komt eerst de erfbelasting. Wat veel erfgenamen daarna verrast, is dat het geërfde huis ook in de aangifte inkomstenbelasting terugkomt. Woont u er niet zelf, dan valt de woning in box 3, en de waarde die u daar invult is opnieuw de WOZ-waarde. Eén en hetzelfde bedrag van de gemeente bepaalt dus twee keer belasting. Dit artikel legt uit wanneer de woning meetelt, welke waarde u gebruikt en wat er geldt als de nalatenschap nog niet verdeeld is.

De peildatum: waarom het jaar van overlijden meestal nog niets doet

De Belastingdienst kijkt voor box 3 naar de situatie op 1 januari van het belastingjaar. Overlijdt iemand in de loop van 2026, dan was u op 1 januari 2026 nog geen erfgenaam van die woning. Voor het belastingjaar 2026 verandert er in box 3 dan meestal niets.

Het jaar daarna is het anders. Staat de woning op 1 januari 2027 nog op uw naam of behoort uw aandeel dan nog tot een onverdeelde nalatenschap, dan telt die waarde mee in de aangifte over 2027. Dat is precies de periode waarin veel nalatenschappen nog niet zijn afgewikkeld. Hoelang dat gemiddeld duurt, leest u in hoelang duurt het afwikkelen van een erfenis.

Welke waarde vult u in

Voor woningen in box 3 schrijft de wet de WOZ-waarde voor. U mag daar dus geen eigen inschatting of taxatie voor in de plaats zetten, ook niet als u weet dat de woning minder waard is.

Let op welke beschikking u nodig heeft. Voor de aangifte over een belastingjaar gebruikt u de WOZ-waarde die voor dát kalenderjaar is vastgesteld. Dat is een andere keuze dan bij de erfbelasting, waar u in beginsel mag kiezen tussen het jaar van overlijden en het jaar daarna. Die keuzeregel staat uitgelegd in WOZ-peildatum en erfbelasting.

Is de woning duurzaam verhuurd met huurbescherming, dan geldt een percentage van de WOZ-waarde, de leegwaarderatio. Zie erfbelasting over een verhuurde woning.

Box 1 of box 3: waar hangt het van af

• U gaat er zelf wonen. De woning is dan in beginsel uw eigen woning en valt in box 1. Er gelden dan andere regels, onder meer voor rente op een eventuele lening.
• De woning staat leeg of is te koop. Dan valt hij in box 3, tegen de WOZ-waarde. Over leegstand en de WOZ leest u meer in leegstand en de WOZ-waarde.
• De woning is verhuurd. Box 3, met de leegwaarderatio.
• De langstlevende blijft er wonen op grond van vruchtgebruik. Dan is de verdeling tussen vruchtgebruiker en bloot eigenaar bepalend. Zie vruchtgebruik van een woning en erfbelasting.

Een onverdeelde nalatenschap aangeven

Is de erfenis op de peildatum nog niet verdeeld, dan geeft u niet "een erfenis" aan als één post. U splitst de nalatenschap in de onderdelen: de woning, het spaargeld, de beleggingen en de schulden. Van elk onderdeel vult u uw eigen aandeel in, op de plek in de aangifte waar dat onderdeel hoort.

Stel dat drie kinderen samen een woning erven met een WOZ-waarde van EUR 300.000. Ieder kind geeft dan indicatief EUR 100.000 aan bij de overige bezittingen. Een hypotheek op de woning verdeelt u op dezelfde manier over de erfgenamen. Zie ook een huis erven met een hypotheek.

Wat het in box 3 ongeveer kost

In 2026 geldt indicatief een heffingsvrij vermogen van EUR 59.357 per persoon, of EUR 118.714 voor fiscale partners samen. Over het rendement dat de wet boven die grens veronderstelt, geldt in 2026 indicatief een tarief van 36 procent. Voor overige bezittingen, waaronder een woning die niet uw eigen woning is, rekent de Belastingdienst in 2026 indicatief met een verondersteld rendement van 6 procent.

Als vuistregel betekent dat: EUR 10.000 minder WOZ-waarde scheelt in box 3 mogelijk enkele tientjes tot ruim honderd euro per jaar, zolang de woning in box 3 zit. Bedragen en percentages veranderen jaarlijks en de regels voor box 3 zijn de laatste jaren meermaals aangepast. Controleer de actuele bedragen op belastingdienst.nl.

Waarom dit de WOZ-waarde extra belangrijk maakt

Voor de erfbelasting is de WOZ-waarde de grondslag over de woning. Voor box 3 is diezelfde WOZ-waarde de waarde van het bezit. Staat de woning te hoog gewaardeerd, dan werkt dat dus in twee heffingen door, en in box 3 elk jaar opnieuw zolang de woning niet is verkocht of betrokken.

Andersom geldt hetzelfde: een geslaagd bezwaar tegen de WOZ-waarde verlaagt de grondslag voor de erfbelasting én de waarde die u in box 3 aangeeft. De achtergrond daarvan staat in WOZ-waarde en erfbelasting, het stappenplan in erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar.

Voor de aangifte erfbelasting zelf en de termijnen die daarbij horen, zie aangifte erfbelasting en de algemene uitleg in erfbelasting.

Liever laten beoordelen?

Een te hoge WOZ-waarde op een geërfde woning kost mogelijk twee keer geld: bij de erfbelasting en daarna in box 3. Erfslim beoordeelt de WOZ-waarde van een geërfde woning en voert zo nodig het bezwaar, op basis van no cure, no pay. Slaagt het bezwaar niet, dan betaalt u niets.

Dit artikel is informatief bedoeld en is geen fiscaal of juridisch advies. De regels voor box 3 zijn in beweging. Raadpleeg zo nodig een notaris of adviseur.

Begrippenlijst

• Box 3: het deel van de inkomstenbelasting over sparen en beleggen, waaronder een woning die niet uw eigen woning is.
• Peildatum: 1 januari van het belastingjaar, het moment waarop uw vermogen voor box 3 wordt vastgesteld.
• Heffingsvrij vermogen: het deel van uw vermogen waarover in box 3 geen belasting wordt geheven, indicatief EUR 59.357 per persoon in 2026.
• Onverdeelde nalatenschap: een erfenis die nog niet tussen de erfgenamen is verdeeld.
• Leegwaarderatio: het percentage van de WOZ-waarde dat geldt voor een duurzaam verhuurde woning.

Veelgestelde vragen