Overzicht

Erft u een woning, dan moet de erfbelasting in beginsel betaald worden vóórdat het huis is verkocht. Dat voelt onlogisch: u betaalt belasting over een woning waar u het geld nog niet van in handen heeft. De aanslag wordt namelijk berekend over de WOZ-waarde, los van of en wanneer u verkoopt. Dit artikel legt uit hoe snel u moet betalen, wat u doet als het geld er nog niet is, en hoe u voorkomt dat u te veel betaalt.

Waarom u erfbelasting betaalt vóór de verkoop

Erfbelasting wordt geheven over wat u uit de nalatenschap ontvangt, gewaardeerd op het moment van overlijden. Voor een woning is de grondslag de WOZ-waarde — niet de toekomstige verkoopprijs. Of u de woning nu snel verkoopt, pas over twee jaar, of helemaal niet: voor de erfbelasting maakt dat niet uit. De belastingplicht ontstaat bij het overlijden, niet bij de verkoop.

Dat is precies waar de pijn zit: u krijgt een aanslag terwijl het vermogen nog "vastzit" in stenen.

Hoe snel moet u betalen na het overlijden?

Het verloopt in twee stappen:

1. Aangifte erfbelasting — die moet in de regel binnen acht maanden na het overlijden bij de Belastingdienst binnen zijn. Bent u te laat, dan kan belastingrente gaan lopen. Meer hierover leest u in aangifte erfbelasting.
2. De aanslag — na de aangifte legt de Belastingdienst de aanslag op. Die moet u binnen de termijn op de aanslag betalen (doorgaans zes weken).

Tussen overlijden en betaling zit dus vaak minder dan een jaar — en in die periode is de woning lang niet altijd verkocht.

Geen geld omdat het huis nog niet verkocht is?

Komt de aanslag terwijl de woning nog te koop staat, dan hoeft u niet in de knel te komen. U kunt de Belastingdienst vragen om:

• uitstel van betaling, bijvoorbeeld tot de woning is verkocht, of
• een betalingsregeling in termijnen.

Houd er rekening mee dat de Belastingdienst over een uitgestelde betaling invorderingsrente kan rekenen. Vraag het uitstel op tijd aan — voordat de betaaltermijn verloopt — en leg de situatie (woning nog niet verkocht) uit. Controleer de actuele voorwaarden op belastingdienst.nl.

Erfbelasting over de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs

Een veelgemaakte denkfout: dat de erfbelasting wordt berekend over wat het huis straks opbrengt. Dat is niet zo — de grondslag is de WOZ-waarde. Dat werkt twee kanten op:

• Verkoopt u boven de WOZ-waarde, dan betaalt u tóch alleen over de (lagere) WOZ-waarde — in uw voordeel.
• Verkoopt u onder de WOZ-waarde, dan betaalt u alsnog over die te hoge WOZ-waarde — in uw nadeel. Lees daarover woning onder de WOZ-waarde verkocht.

En nee: er is geen boete als u de geërfde woning binnen twee jaar verkoopt. Die "tweejaarsregel" gaat over andere belastingen (zoals overdrachtsbelasting bij snelle doorverkoop), niet over de erfbelasting.

Te veel betaald? Verlaag de grondslag via WOZ-bezwaar

Juist omdat u over de WOZ-waarde betaalt — en vaak vóórdat de woning is verkocht — is het slim te controleren of die waarde niet te hoog staat. Is dat zo, dan betaalt u te veel belasting over geld dat u nog niet eens heeft. Door bezwaar te maken tegen de WOZ-waarde verlaagt u de grondslag, en dus de aanslag. Hoe dat werkt, leest u in erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar en in de uitleg over WOZ-waarde en erfbelasting.

Erfslim is hierin gespecialiseerd: wij beoordelen of de WOZ-waarde van de geërfde woning te hoog is en voeren het bezwaar voor u, op basis van no cure, no pay — zodat uw erfbelasting omlaag kan, ook als de woning nog niet verkocht is.

Begrippenlijst

• WOZ-waarde — de door de gemeente vastgestelde waarde van de woning; de grondslag voor de erfbelasting.
• Aanslag — de definitieve berekening van de te betalen erfbelasting door de Belastingdienst.
• Uitstel van betaling — toestemming om later te betalen, bijvoorbeeld tot de woning is verkocht.
• Invorderingsrente — rente die de Belastingdienst kan rekenen over een uitgestelde betaling.
• Grondslag — het bedrag waarover de belasting wordt berekend (bij een woning: de WOZ-waarde).

Veelgestelde vragen