Crypto erven: erfbelasting en waardering

Overzicht

Cryptovaluta hoort gewoon bij de nalatenschap, net als een spaarrekening of een auto. Voor de erfbelasting telt in beginsel de waarde op de dag van overlijden. Dat klinkt eenvoudig, maar bij een bezit dat in een week tientallen procenten kan bewegen en dat zonder sleutels onbereikbaar is, levert het bijzondere vragen op. Sinds 1 januari 2026 hebben cryptodienstverleners bovendien een rapportageplicht richting de Belastingdienst, waardoor cryptobezit eerder in beeld komt.

Belangrijkste punten

Crypto is vermogen en hoort in de aangifte erfbelasting.
De waarde wordt in beginsel bepaald op de sterfdatum, niet op het moment dat u erbij kunt.
Koersbewegingen ná het overlijden komen in de regel voor rekening van de erfgenamen.
Zonder sleutels of inloggegevens is een wallet feitelijk onbereikbaar, terwijl de waarde wel meetelt.
Sinds 1 januari 2026 moeten cryptodienstverleners gegevens over hun klanten en transacties bijhouden; die gaan in beginsel uiterlijk 31 januari 2027 voor het eerst naar de Belastingdienst.
Bij crypto mag u de waarde zelf onderbouwen. Bij de woning kan dat niet: daar schrijft de wet de WOZ-waarde voor.

Hoe crypto wordt gewaardeerd

De Successiewet gaat uit van de waarde in het economisch verkeer op het tijdstip van de verkrijging, dus op het moment van overlijden. Voor crypto betekent dat: de koers op de sterfdatum, omgerekend naar euro's.

Er bestaat geen voorgeschreven koersbron of tijdstip. Dat geeft ruimte, maar het legt de onderbouwing wel bij u. In de praktijk is het verstandig om vast te leggen:

welke munten er waren en hoeveel eenheden precies,
de koers per munt op de sterfdatum, met vermelding van de bron en het tijdstip,
een schermafdruk of export van de exchange of wallet op die datum,
de omrekening naar euro's per positie en het totaal.

Een uitdraai van de exchange over de periode rond het overlijden is daarbij waardevol. Vraag die zo snel mogelijk op, want historische gegevens zijn later lastiger te reconstrueren.

Wat als de koers daarna daalt?

Dit is de vraag die het vaakst pijn doet. De erfbelasting wordt berekend over de waarde op de sterfdatum. Zakt de koers daarna, dan verandert de aanslag daar in beginsel niet door. Stijgt de koers, dan profiteert u. Het risico ligt dus bij de erfgenamen. Dat is dezelfde systematiek als bij aandelen en, in een andere vorm, bij de woning.

Is de aanslag daardoor moeilijk te betalen, dan is er ruimte om over de betaling in gesprek te gaan met de Belastingdienst. Wat er mogelijk is aan uitstel of een betalingsregeling, staat in erfbelasting betalen: termijn en mogelijkheden. Dit is een illustratieve situatie; hoe het in uw geval uitpakt kan verschillen.

Het toegangsprobleem

Bij crypto is toegang allesbepalend. Zonder private key, seed phrase of inloggegevens is een wallet in de praktijk onbereikbaar, ook al staat er juridisch een groot bedrag in. Juist daar schuurt het: de waarde telt mee voor de erfbelasting, ook als niemand er op dit moment bij kan.

Wat u als nabestaande kunt doen:

Zoek naar aanknopingspunten. Bankafschriften met overboekingen naar een exchange, e-mails, een hardware wallet in een kluis, een notitieboekje, een papieren back-up van een seed phrase.
Neem contact op met de exchange. Nederlandse en Europese aanbieders hebben een procedure voor overlijden. Zij vragen meestal om een akte van overlijden en een verklaring van erfrecht.
Leg vast wat u niet kunt bereiken. Kunt u aantonen dat de sleutels onherroepelijk verloren zijn, dan is dat een omstandigheid die u bij de aangifte kunt toelichten. Of en hoe dat doorwerkt is niet vooraf te zeggen; overleg zo nodig met een adviseur.
Wacht niet te lang. De aangiftetermijn loopt door, ook als de zoektocht nog bezig is.

De rapportageplicht per 2026

Sinds 1 januari 2026 geldt in de hele EU een rapportageplicht voor cryptodienstverleners (bekend als DAC8 en CARF). Aanbieders moeten klantgegevens en transacties vastleggen en jaarlijks aanleveren bij hun eigen belastingdienst, waarna die gegevens binnen Europa worden uitgewisseld. De eerste rapportage betreft het jaar 2026 en wordt in beginsel uiterlijk eind januari 2027 aangeleverd.

Voor nabestaanden is de praktische betekenis eenvoudig: crypto dat via een geregistreerde aanbieder werd aangehouden, is voor de Belastingdienst steeds beter zichtbaar. Het bewust weglaten uit de aangifte is dus geen begaanbare route. Het omgekeerde geldt ook: die gegevens kunnen u helpen om te achterhalen wát er eigenlijk was.

Na de erfbelasting: box 3

De erfbelasting is een eenmalige heffing over de verkrijging. Daarna valt het crypto dat u hebt geërfd in uw eigen box 3, in de categorie overige bezittingen. In 2026 geldt daarvoor indicatief een forfaitair rendement van 6,00 procent en een tarief van 36 procent, met een heffingsvrij vermogen van indicatief EUR 59.357 per persoon (EUR 118.714 voor fiscale partners). Peildatum is 1 januari.

Dat is dezelfde systematiek die geldt voor een geërfde woning waarin u niet zelf woont, beschreven in een geërfd huis aangeven in box 3.

Het verschil met de woning, en waarom dat geld kost

Hier zit een onderscheid dat zelden wordt uitgelegd.

Bij crypto, net als bij inboedel, bepaalt u zelf de waarde in het economisch verkeer en onderbouwt u die. Gaat de Belastingdienst daar niet in mee, dan is dat een discussie over uw onderbouwing. Zie ook de waarde van de inboedel voor de erfbelasting.

Bij een woning kan dat niet. De wet schrijft voor dat een woning voor de erfbelasting wordt gewaardeerd op de WOZ-waarde. Niet op de marktwaarde, niet op een taxatie, niet op de verkoopprijs. En die WOZ-waarde hoort bij een waardepeildatum die in de regel een jaar vóór het belastingjaar ligt. U kunt die waarde dus niet zelf bepalen; u kunt alleen bezwaar maken tegen de beschikking zelf.

Dat maakt de woning het enige deel van de nalatenschap waar de belastinggrondslag vaststaat tenzij u er iets tegen onderneemt. Hoe dat werkt staat in WOZ-waarde en erfbelasting, het stappenplan in erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar.

Aangifte en termijn

Crypto vermeldt u bij de bezittingen in de aangifte erfbelasting. Is iemand overleden op of na 1 januari 2026, dan geldt een aangiftetermijn van in beginsel twintig maanden na het overlijden. Bij een overlijden daarvoor was dat acht maanden. Uitstel van de aangifte is bij een overlijden vanaf 2026 alleen in uitzonderlijke situaties mogelijk, eenmalig en met een motivering. Termijnen kunnen per situatie verschillen.

Denk daarnaast aan de verdeling tussen erfgenamen. Crypto laat zich lastig in gelijke stukken knippen, zeker als er meerdere munten en meerdere wallets zijn. Leg vast wie wat krijgt en tegen welke waarde, zodat daar later geen discussie over ontstaat. Het bredere stappenplan staat in nalatenschap afwikkelen.

Zit er ook een woning in de nalatenschap?

Dan is dat meestal veruit de grootste post, en de enige waarvan de waarde door de gemeente is vastgesteld. Erfslim beoordeelt die WOZ-waarde en voert zo nodig het bezwaar, op basis van no cure, no pay. Slaagt het bezwaar niet, dan betaalt u niets. De voorwaarden staan in WOZ-bezwaar op basis van no cure, no pay. Een uitkomst is nooit gegarandeerd. Wilt u eerst zien hoe de aanslag is opgebouwd, zie dan erfbelasting berekenen.

Begrippenlijst

Cryptovaluta: digitale waarde-eenheden zoals bitcoin, die worden bijgehouden op een blockchain.
Wallet: digitale portemonnee waarin crypto wordt bewaard; kan op een apparaat staan of bij een aanbieder.
Private key en seed phrase: de sleutel en de herstelzin waarmee toegang tot een wallet wordt verkregen. Zonder deze gegevens is een wallet in de praktijk onbereikbaar.
Exchange: handelsplatform waar crypto wordt gekocht, verkocht en bewaard.
Waarde in het economisch verkeer: het bedrag dat een bezitting bij verkoop zou opbrengen; de maatstaf van de Successiewet.
DAC8 en CARF: Europese en internationale regels die cryptodienstverleners verplichten gegevens over klanten en hun transacties te rapporteren.

Veelgestelde vragen

Moet ik crypto opgeven bij de aangifte erfbelasting?

Ja. Crypto is vermogen en hoort bij de bezittingen van de nalatenschap.

Welke koers moet ik gebruiken?

Er is geen voorgeschreven bron. Gebruik een herleidbare koers op de sterfdatum en bewaar de onderbouwing.

De koers is sinds het overlijden gehalveerd. Betaal ik dan minder?

In beginsel niet. De waarde op de sterfdatum is bepalend. Over de betaling valt eventueel wel te praten.

Ik kan niet bij de wallet. Moet ik dan toch erfbelasting betalen?

Dat is een lastige situatie waarin veel afhangt van wat u kunt aantonen. Leg vast wat u hebt geprobeerd en overleg met een adviseur.

Ziet de Belastingdienst mijn crypto?

Sinds 2026 leveren geregistreerde aanbieders gegevens aan. Zelf bewaarde crypto zonder aanbieder valt daar niet onder, maar de aangifteplicht blijft gewoon gelden.

Dit artikel is informatief bedoeld en houdt geen fiscaal, juridisch of beleggingsadvies in. De waardering van cryptovaluta in een nalatenschap verschilt per situatie. Bedragen, tarieven en termijnen zijn indicatief voor 2026 en worden jaarlijks aangepast; verifieer ze zo nodig op belastingdienst.nl. Raadpleeg bij twijfel een notaris of adviseur.

Bronnen

Officiële bronnen bij dit artikel, geraadpleegd in oktober 2026: