Hoe lang duurt het voordat de aanslag erfbelasting komt?

Overzicht

De aangifte is ingediend, en daarna blijft het stil. Soms maanden, soms langer dan een jaar. Dat is onaangenaam, want de nalatenschap kan vaak niet worden afgerond zolang niet vaststaat wat er aan erfbelasting moet worden betaald. De Belastingdienst heeft hier een ruime wettelijke termijn, en die periode is tegelijk de laatste gelegenheid om de waarde van een geërfde woning nog recht te zetten.

Belangrijkste punten

De erfbelasting wordt geheven van de verkrijger: iedere erfgenaam krijgt in beginsel een eigen aanslag.
De Belastingdienst mag de aanslag vaststellen tot drie jaar na het ontstaan van de belastingschuld.
Voor de erfbelasting gaat die termijn in na de dag waarop de akte van overlijden is ingeschreven bij de burgerlijke stand.
Vraagt u uitstel voor de aangifte, dan wordt die driejaarstermijn met de duur van dat uitstel verlengd.
Belastingrente loopt in beginsel vanaf twintig maanden na het overlijden (overlijden vanaf 2026) of vanaf acht maanden (eerdere overlijdens), indicatief 2026.
Zolang de aanslag er niet is, kan een verlaging van de WOZ-waarde nog in de grondslag worden verwerkt.

De wettelijke termijn, en waar die begint

Voor het vaststellen van een aanslag geldt een algemene regel: die bevoegdheid vervalt door verloop van drie jaren na het tijdstip waarop de belastingschuld is ontstaan. Dat staat in artikel 11, derde lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen.

De Successiewet voegt daar voor de erfbelasting iets aan toe. Artikel 66 bepaalt dat die driejaarstermijn ingaat na de dag van inschrijving van de akte van overlijden in de registers van de burgerlijke stand. Het startpunt is dus niet de datum van uw aangifte, maar een vast moment kort na het overlijden.

Twee dingen volgen daaruit, en beide zijn goed om te weten:

De Belastingdienst heeft minder tijd over naarmate u later aangifte doet. Doet u na veertien maanden aangifte, dan resteren er nog ruim anderhalf jaar.
Vraagt u uitstel voor de aangifte, dan schuift de einddatum mee: de termijn wordt verlengd met de duur van het verleende uitstel.

Een aanslag die een jaar na uw aangifte komt, is dus niet te laat. Hij is laat, en dat is iets anders.

Hoe lang het in de praktijk duurt

De Belastingdienst streeft er volgens eigen zeggen naar om binnen zes maanden een definitieve aanslag te sturen, dus ruim binnen de wettelijke maximumtermijn, maar bij de erfbelasting lopen er periodiek achterstanden. Ervaringen variëren van enkele maanden tot ruim een jaar na de aangifte. Er bestaat geen harde toezegging over, en wij kunnen er geen doen: wat in uw dossier gebeurt, hangt af van de complexiteit en van de werkvoorraad op dat moment.

Wat vaak misverstand geeft: eerst komt soms een voorlopige aanslag, en pas later de definitieve. Die voorlopige aanslag is een voorschot en geen eindafrekening. Pas bij de definitieve aanslag staat vast wat u verschuldigd bent, en pas dan begint de termijn voor bezwaar te lopen. Over die aanslag zelf leest u meer in bezwaar maken tegen de aanslag erfbelasting.

Wat het wachten u kan kosten, en hoe u dat beperkt

Wachten is op zichzelf niet duur, maar belastingrente kan dat wel zijn. Bij een overlijden vanaf 1 januari 2026 rekent de Belastingdienst in beginsel rente over een periode vanaf twintig maanden na het overlijden; bij overlijdens tot en met 2025 vanaf acht maanden. Het percentage wordt periodiek vastgesteld en lag in 2026 indicatief rond de vijf procent. Verifieer het actuele percentage op belastingdienst.nl.

Twee manieren om dat te beperken:

Een tijdige en complete aangifte. Dient u binnen de aangiftetermijn een correcte aangifte in, dan blijft belastingrente meestal achterwege. Zie aangifte erfbelasting: termijnen en hoe het werkt.
Zelf een voorlopige aanslag aanvragen. Verwacht u dat de afwikkeling lang gaat duren, dan kunt u binnen de aangiftetermijn vragen om een voorlopige aanslag en die betalen. Daarmee kunt u de rente mogelijk beperken. Over betalen en betalingsregelingen leest u meer in erfbelasting betalen: termijnen.

Juist in deze periode kunt u de woning nog rechtzetten

Dit is het punt dat zelden wordt gemaakt, en voor een geërfde woning is het het belangrijkste punt van dit artikel.

De erfbelasting over een woning wordt berekend over de WOZ-waarde, niet over wat de woning volgens de makelaar waard is. Die WOZ-waarde is vastgesteld door de gemeente, vaak jaren achter elkaar zonder dat iemand ernaar keek. Bij een woning die lang in dezelfde familie was, staat zij daarom opvallend vaak te hoog; zie wanneer een WOZ-waarde na overlijden te hoog staat.

Zolang de definitieve aanslag niet is vastgesteld, is er nog ruimte. Wordt de WOZ-waarde in die periode verlaagd, dan daalt de grondslag waarover de erfbelasting wordt berekend. Is de aanslag al wel vastgesteld, dan is dat niet het einde: u kunt ook daarna om aanpassing vragen. Hoe dat werkt, staat in erfbelasting terugvragen na een WOZ-verlaging.

Het verschil is praktisch: vóór de aanslag gaat het om een correctie in de berekening, daarna om een verzoek om vermindering. Het eerste kost minder moeite.

Een illustratief voorbeeld

Stel dat een ouder in februari 2026 overlijdt en de enige dochter in oktober 2026 aangifte doet. In juni 2027 is er nog geen aanslag. Zij schrikt daarvan, maar de Belastingdienst is niet te laat: de driejaarstermijn loopt nog ruim door.

In die tussentijd laat zij de WOZ-waarde van de woning beoordelen. Die blijkt te hoog, en de gemeente verlaagt haar met EUR 30.000. Omdat de verkrijging in de tweede schijf valt, met 20 procent voor een kind (indicatief 2026), kan dat in de orde van EUR 6.000 aan erfbelasting schelen. Omdat de aanslag nog niet was vastgesteld, kon de lagere waarde direct worden meegenomen.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen toezegging. Of een bezwaar slaagt en met welk bedrag verschilt per woning en per gemeente. Blijft de verkrijging volledig in de eerste schijf, met 10 procent, dan is het effect ongeveer de helft.

Wat u kunt doen terwijl u wacht

Bel de Belastingdienst als u na een lange periode niets hoort; vaak kan men aangeven of een dossier in behandeling is. Zet daarnaast de datum van inschrijving van de akte van overlijden in uw dossier, want daar begint de termijn. Houd er rekening mee dat de afwikkeling van de nalatenschap zelf hierdoor vertraagt; zie hoelang duurt het afwikkelen van een erfenis. En gebruik de tijd: laat de WOZ-waarde van de woning nakijken zolang de aanslag nog niet vaststaat.

Liever uit handen geven?

Erfslim beoordeelt de WOZ-waarde van een geërfde woning en voert zo nodig het bezwaar, op basis van no cure, no pay. Slaagt het bezwaar niet, dan betaalt u niets. De voorwaarden staan in WOZ-bezwaar op basis van no cure, no pay. Een uitkomst is nooit gegarandeerd. Wilt u eerst de systematiek begrijpen, lees dan erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar of de gids erfbelasting in Nederland.

Begrippenlijst

Aanslag: de formele vaststelling door de Belastingdienst van het bedrag dat u verschuldigd bent.
Voorlopige aanslag: een voorschot op de definitieve aanslag, onder meer bedoeld om belastingrente te beperken.
Aanslagtermijn: de periode waarin de Belastingdienst de aanslag nog mag vaststellen; voor de erfbelasting drie jaar, te rekenen na de inschrijving van de akte van overlijden.
Belastingrente: rente over de periode vanaf twintig maanden na het overlijden (acht maanden bij een overlijden in 2025 of eerder) tot hooguit zes weken na de dagtekening van de aanslag. Die rente blijft in beginsel achterwege als de aangifte op tijd binnen is en de aanslag er niet van afwijkt. Rente over te laat betalen heet invorderingsrente.
Verkrijger: degene die iets uit de nalatenschap ontvangt; van hem of haar wordt de erfbelasting geheven.
Grondslag: het bedrag waarover de erfbelasting wordt berekend, na aftrek van schulden en vrijstelling.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag de Belastingdienst over de aanslag doen?

Tot drie jaar na het ontstaan van de belastingschuld, voor de erfbelasting te rekenen na de dag waarop de akte van overlijden is ingeschreven. Uitstel voor de aangifte verlengt die termijn.

Moet ik betalen als ik nog geen aanslag heb?

Nee, u betaalt op basis van de aanslag. U kunt wel zelf om een voorlopige aanslag vragen om belastingrente te beperken.

Krijgen alle erfgenamen samen één aanslag?

Nee. De erfbelasting wordt geheven van de verkrijger, dus in beginsel krijgt iedere erfgenaam een eigen aanslag over zijn eigen verkrijging.

Kan ik de woning verkopen voordat de aanslag er is?

Dat kan. De erfbelasting is wel berekend over de WOZ-waarde en niet over de verkoopprijs; zie de WOZ-waarde en de erfbelasting.

Heeft bezwaar tegen de WOZ nog zin als de aanslag al binnen is?

Mogelijk wel. Dan verloopt het via een verzoek om vermindering; zie erfbelasting terugvragen na een WOZ-verlaging.

Dit artikel is informatief bedoeld en houdt geen fiscaal of juridisch advies in. Doorlooptijden van de Belastingdienst zijn geen toezegging en verschillen per dossier. Termijnen, bedragen en tarieven zijn indicatief voor 2026 en worden periodiek aangepast; verifieer ze zo nodig op belastingdienst.nl. Raadpleeg bij twijfel een notaris of adviseur.

Bronnen

Officiële bronnen bij dit artikel, geraadpleegd in oktober 2026: