Mag ik in het huis blijven wonen na het overlijden?

Overzicht

Ja, wie met de overledene in een koopwoning woonde, mag daar in beginsel nog zes maanden na het overlijden blijven wonen, onder dezelfde voorwaarden als daarvoor (artikel 4:28 BW). Dat geldt voor de echtgenoot of geregistreerde partner, en voor huisgenoten met wie de overledene een duurzame gemeenschappelijke huishouding voerde, zoals een samenwonende partner. Wat er daarna gebeurt, hangt af van wie de woning erft. Voor de erfbelasting telt intussen de WOZ-waarde, wie er ook woont.

Belangrijkste punten

  • Echtgenoten, geregistreerde partners en huisgenoten met een duurzame gemeenschappelijke huishouding mogen zes maanden blijven wonen en de inboedel blijven gebruiken, onder dezelfde voorwaarden als tevoren.
  • Een samenwonende partner zonder testament is geen erfgenaam. Na de zes maanden beslissen de erfgenamen.
  • Een kind dat erfgenaam is, mag de woning als mede-eigenaar in beginsel gebruiken, als dat te verenigen is met de rechten van de anderen.
  • Over een vergoeding maken de erfgenamen samen afspraken; lukt dat niet, dan kan de kantonrechter een regeling treffen.
  • De erfbelasting gaat uit van de WOZ-waarde, ook als een erfgenaam erin blijft wonen.

Wie mag zes maanden in het huis blijven wonen?

De echtgenoot of geregistreerde partner, en iedereen die tot het overlijden met de overledene een duurzame gemeenschappelijke huishouding voerde. Zij kunnen dat recht inroepen tegenover de erfgenamen.

Artikel 4:28 BW geeft de echtgenoot het recht de bewoning zes maanden voort te zetten en de inboedel even lang te blijven gebruiken. Een geregistreerd partner staat gelijk aan een echtgenoot (artikel 4:8 BW). Het tweede lid geeft hetzelfde recht aan huisgenoten met wie de overledene een duurzame gemeenschappelijke huishouding had, voor een woning en inboedel die tot de nalatenschap behoren. Een samenwonende partner valt daar meestal onder. Voor een huurwoning gelden andere regels; zie huurwoning opzeggen na overlijden.

Voor een volwassen kind dat bij de ouder bleef wonen, ligt het minder vanzelfsprekend. In het huurrecht, waar hetzelfde begrip geldt, is het enkele inwonen van een meerderjarig kind volgens vaste rechtspraak in de regel niet genoeg. Is het kind erfgenaam, dan doet dat er meestal minder toe (zie hieronder).

Mag ik in het huis blijven wonen na het overlijden?

Wat betekent "onder dezelfde voorwaarden als tevoren"?

Dat er in die zes maanden niets verandert aan de afspraken die er waren. Betaalde u mee aan de vaste lasten, dan doet u dat in beginsel nu ook; betaalde u niets, dan kunnen de erfgenamen in die periode in beginsel geen huur gaan vragen.

Het recht is een adempauze, of de erfgenamen nu volgens de wet of volgens een testament erven. Wat er daarna met de spullen gebeurt, leest u bij inboedel verdelen.

Wat gebeurt er na zes maanden?

Dat hangt af van wie de woning erft. Vier situaties komen het meest voor.

Getrouwd of geregistreerd partner, zonder testament. Volgens de wettelijke verdeling krijgt u in beginsel de hele nalatenschap, ook de woning (artikel 4:13 BW). De kinderen krijgen een vordering die meestal pas bij uw overlijden opeisbaar wordt. U kunt dus blijven wonen. Zie wettelijke verdeling en mag de langstlevende het huis verkopen?

Getrouwd, maar het testament geeft de woning aan anderen. Dan kunt u van de erfgenamen verlangen dat zij een vruchtgebruik op de woning en de inboedel voor u vestigen (artikel 4:29 BW). Zie vruchtgebruik van de woning en de erfbelasting.

Samenwonend zonder testament. Dan bent u geen erfgenaam: de woning, of het deel van de overledene, gaat naar diens familie (zo staat het ook in de notarisbrochure "Samen verder"). Was u samen eigenaar, dan houdt u uw eigen aandeel en wordt u mede-eigenaar met de erfgenamen. Staat er in een notarieel samenlevingscontract of testament iets over de woning, laat de notaris dan nagaan wat daaruit volgt. Over de erfbelasting: erfbelasting bij samenwonen zonder samenlevingscontract.

Een kind dat samen met broers of zussen erft. Dan bent u samen eigenaar. Iedere erfgenaam mag de woning in beginsel gebruiken, mits dat te verenigen is met het recht van de anderen (artikel 3:169 BW). Wie er alleen woont, gebruikt ook het aandeel van de anderen; daar horen afspraken bij.

Moet ik huur betalen aan de andere erfgenamen?

Niet automatisch. De erfgenamen kunnen samen regelen wie de woning gebruikt en tegen welke vergoeding. Komen zij er niet uit, dan kan de kantonrechter op verzoek een regeling treffen (artikel 3:168 BW).

  • Leg afspraken op papier: wie woont er, tot wanneer, wie betaalt de vaste lasten zoals de gemeentelijke belastingen en de opstalverzekering, en is er een vergoeding?
  • Kosten en opbrengsten volgen het aandeel, tenzij anders afgesproken (artikel 3:172 BW).
  • Iedere erfgenaam kan verdeling vragen (artikel 3:178 BW). Lukt dat niet in overleg, dan kan de rechter de woning aan een van de erfgenamen toedelen tegen vergoeding van de overwaarde, of verkoop bepalen (artikel 3:185 BW). Zie een erfgenaam werkt niet mee aan de verkoop.

Wilt u de woning zelf overnemen, dan is de prijs die u afspreekt iets anders dan de waarde voor de erfbelasting; zie taxatie of WOZ-waarde en erfenis verdelen.

Wat betekent het voor de erfbelasting en de WOZ-waarde?

Voor de erfbelasting staat de woning op de WOZ-waarde, ongeacht wie erin woont.

De grondslag is de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of, als de erfgenaam daarvoor kiest, die van het jaar erna (artikel 21 lid 5 Successiewet); zie WOZ-waarde en erfbelasting. Alleen een echte huurovereenkomst op het moment van overlijden kan tot een andere waardering leiden, en bij verhuur aan familie alleen onder voorwaarden; zie erfbelasting over een verhuurde woning.

Wie er woont, kent de staat van de woning vaak het best: achterstallig onderhoud, een verouderde keuken of badkamer, vocht of een slechte fundering. Juist die punten kunnen in een WOZ-bezwaar het verschil maken; zie WOZ en achterstallig onderhoud en WOZ-waarde te hoog na overlijden. Bezwaar kan in beginsel binnen zes weken na de dagtekening van de WOZ-beschikking; dit kan per situatie verschillen. Over box 1 of box 3: zie geërfd huis in box 3.

Een illustratief voorbeeld

Stel dat een vader zonder partner overlijdt. Zijn zoon woonde bij hem in, zijn dochter elders. Zij erven samen de woning (WOZ-waarde EUR 300.000) en verder niets.

Ieder erft EUR 150.000. Na de vrijstelling van EUR 26.230 is per kind EUR 123.770 belast tegen 10 procent: ongeveer EUR 12.377 erfbelasting per kind (indicatief 2026). Blijkt de WOZ-waarde EUR 20.000 te hoog, dan is ieders deel EUR 10.000 lager. In deze eerste schijf scheelt dat ongeveer EUR 1.000 per kind, samen EUR 2.000. Komt het belaste deel van een kind boven EUR 158.669, dan geldt daarboven 20 procent en scheelt elke EUR 10.000 ongeveer EUR 2.000 per kind. Dit is illustratief; een uitkomst is nooit gegarandeerd. De rekenwijze staat in erfbelasting.

De WOZ-waarde laten beoordelen

Doe de gratis WOZ-check. Erfslim beoordeelt de WOZ-waarde van de geërfde woning en voert zo nodig het bezwaar, op basis van no cure, no pay: alleen als het bezwaar slaagt, betaalt u eenmalig 5 procent (inclusief btw) van het bedrag waarmee de WOZ-waarde omlaag gaat, of 4 procent bij een twee-onder-een-kap of geschakelde woning. Per woning, niet per erfgenaam, en nooit meer dan u bespaart op de erfbelasting. Slaagt het bezwaar niet, dan betaalt u niets. Een uitkomst is nooit gegarandeerd; zie no cure, no pay en erfbelasting verlagen via WOZ-bezwaar. Zie ook huis geërfd, wat nu? en nalatenschap afwikkelen.

Begrippenlijst

  • Duurzame gemeenschappelijke huishouding: samenwonen met de bedoeling dat voor langere tijd te doen, en samen de huishouding voeren.
  • Vruchtgebruik: het recht een woning te gebruiken die eigendom is van een ander.
  • Onverdeelde nalatenschap: de erfenis zolang de erfgenamen de goederen nog samen bezitten.
  • Toedeling tegen vergoeding van de overwaarde: één erfgenaam krijgt de woning en betaalt de anderen hun deel uit.
  • WOZ-waarde: de door de gemeente vastgestelde waarde van een woning; de grondslag voor de erfbelasting.

Veelgestelde vragen

Mag ik in het huis van mijn overleden partner blijven wonen als we niet getrouwd waren?

In beginsel zes maanden, als u een duurzame gemeenschappelijke huishouding had. Daarna beslissen de erfgenamen, tenzij een testament of notarieel samenlevingscontract iets anders regelt.

Moet ik als inwonend kind huur betalen aan mijn broer of zus?

Niet automatisch. Spreek samen af wie de woning gebruikt en wat daar tegenover staat; lukt dat niet, dan kan de kantonrechter een regeling treffen.

Wordt de erfbelasting lager als ik in het huis blijf wonen?

Nee, de woning staat voor de erfbelasting op de WOZ-waarde. Staat die te hoog, dan is bezwaar de route.


Dit artikel is informatief bedoeld en houdt geen fiscaal of juridisch advies in. Wat in uw situatie geldt, hangt af van het testament, de eigendom van de woning en de afspraken tussen de erfgenamen. Bedragen en tarieven zijn indicatief voor 2026 en worden jaarlijks aangepast; verifieer ze zo nodig op belastingdienst.nl. Raadpleeg zo nodig een notaris of adviseur.

Bronnen

Officiële bronnen bij dit artikel, geraadpleegd in november 2026:


Dit artikel is informatief bedoeld en geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Bedragen zijn indicatief en gelden voor het genoemde jaar. Raadpleeg zo nodig een notaris of adviseur.


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *